Tạo lập hình thái bản sắc qua không gian cảnh quan đô thị

- Chung cư 99 Trần Bình - Mỗi đô thị là một cơ thể sống động biến đổi theo thời gian, vừa tuân thủ quy luật vận động của môi trường tự nhiên đồng thời chịu sự tác động của con người. Cũng như trong thế giới sinh vật phong phú đa dạng do thiên nhiên tạo ra, mỗi đô thị luôn có một sắc thái riêng mang nét đặc thù của những thuộc tính địa lý tự nhiên khu vực và những hoạt động sinh thái văn hóa-nhân văn.

Quá trình phát triển mạnh mẽ của hoạt động xây dựng dưới sức ép của nền kinh tế thị trường đã làm hình ảnh của đô thị vốn trước đây mang đậm nét văn hóa và đặc trưng vùng miền thì nay đã bị nhạt nhòa, biến dạng. Phần lớn các đô thị chưa coi trọng sự ảnh hưởng tích cực của cảnh quan thiên nhiên tới sự hình thành cơ cấu quy hoạch đô thị. giải pháp quy hoạch sẵn sàng lấp sông, san đồi hay phá rừng với mục đích “đổi đất lấy hạ tầng” gây nên sự phá vỡ  cảnh quan và môi sinh một cách trầm trọng. Điều này đã được khẳng định khi đánh giá về tình hình quy hoạch đô thị của Thủ tướng Chính phủ: “... Công tác quy hoạch xây dựng và phát triển kiến trúc đô thị ở nước ta đã có tiến bộ... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trật tự kiến trúc đô thị vẫn chưa được thiết lập; kiến trúc phát triển khá đa dạng nhưng mang nặng tính tự phát và chưa hình thành bản sắc...”. do vậy, trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ hiện nay thì tạo lập giá trị đặc trưng cho các đô thị là một yêu cầu đặt ra trước đòi hỏi của quá trình đô thị hoá và toàn cầu hoá. Khai thác những những lợi thế mà thiên nhiên ban tặng nhằm tạo lập bản sắc đô thị là một trong những nhân tố hết sức quan trọng.

Một số cơ sở khoa học phân tích sinh thái cảnh quan: 

Hình thái học là lý thuyết nghiên cứu những quá trình hình thành và biến đổi của môi trường hình thể. Bằng việc sử dụng những tiêu chí đánh giá về hình thái, phương pháp này cho phép tổng hợp phân tích một nhóm các đối tượng cần nghiên cứu để hiểu rõ sự hình thành cũng như các đặc điểm của chúng trong những giai đoạn nhất định. Theo Norberg Schulz (1981): "Đặc điểm của một hình thức được xác định bởi những "đường bao" của nó, là nơi từ đó các sự vật bắt đầu cho thấy sự hiện diện của mình". Nghiên cứu về hình thái học là nghiên cứu về đường bao của môi trường tự nhiên cũng như môi trường xây dựng nhằm nhận thức được các đặc tính bên trong vì đường bao là kết quả của sự tương tác giữa những sức ép từ bên trong như dân cư, nhu cầu, kinh tế… và những sức ép từ bên ngoài như địa hình, cảnh quan hay các khu phát triển lân cận. Trong lĩnh vực kiến trúc cảnh quan, trước tiên hình thái học nghiên cứu về hình dáng của các yếu tố tự nhiên như những đặc tính cơ bản quyết định tính chất đóng kín hay rộng mở, liên kết hay rời rạc của đô thị. Sau đó hình thái học nghiên cứu về hình dáng của môi trường xây dựng qua tiến trình phát triển, cách thức nó khớp nối với môi trường xung quanh cũng như lí giải những đặc tính tự nhiên vốn có của vùng đất. Cảnh quan đô thị là không gian nhân tạo do con người sáng tạo ra, được cấu thành từ ba yếu tố: cảnh quan tự nhiên, văn hóa xã hội và hoạt động kinh tế, trong đó: Yếu tố cảnh quan tự nhiên là hệ khung của không gian cảnh quan đô thị, bao gồm cả những đặc trưng địa hình, khí hậu, thực vật, động vật, địa chất, thủy văn mà qua đó chúng ta phân biệt được các loại cảnh quan khác nhau: cảnh quan biển, cảnh quan sông, cảnh quan đồng bằng. Cho dù một số trong chúng có thể giống nhau về đặc tính tự nhiên nhưng ta có thể phân biệt được nhờ sự khác biệt của các đặc trưng hình thái: đường bao môi trường tự nhiên, hình dáng của môi trường xây dựng và cách thức nó khớp nối với môi trường. Yếu tố văn hóa xã hội là nền tảng của công năng đô thị, tạo ra những cách thức tổ hợp không gian sống phù hợp. Yếu tố kinh tế thể hiện qua cách thức con người tác động tự nhiên nhằm biến đổi nó theo mục đích của mình, yếu tố này tạo ra các hoạt động chức năng cảnh quan đô thị. Khi cấu trúc cảnh quan đô thị không có một hình thái rõ ràng và được hình thành theo điều kiện tự nhiên có sẵn, chúng thể hiện sự gần gũi và biểu hiện các đặc điểm của môi trường.

>>> chung cư cao cấp 99 trần bình và dolphin plaza có làm thay đổi cảnh quan đô thị? 

Trái lại, khi chúng có một hình dáng hình học xác định, chúng biểu hiện một quan niệm rõ ràng được tổ chức bởi con người. Vì vậy, nhiệm vụ của KTCQ cần tạo ra sự rõ ràng của cấu trúc không gian cảnh quan đô thị, nó thể hiện cách con người ứng xử với môi trường. Sinh thái học cảnh quan đô thị, HST là đơn vị cơ bản của sinh thái học và được chia thành HST nhân tạo và HST tự nhiên. HST là một hệ thống hở có 3 dòng (dòng vào, dòng ra và dòng nội lưu) vật chất, năng lượng, thông tin. HST cũng có khả năng tự điều chỉnh để duy trì trạng thái cân bằng, nếu một thành phần thay đổi thì các thành phần khác cũng thay đổi theo ở mức độ nào đó để duy trì cân bằng, nếu biến đổi quá nhiều thì sẽ bị phá vỡ cân bằng sinh thái. Các quá trình hấp thụ, chuyển hóa và suy giảm năng lượng trong hệ sinh thái đã thúc đẩy quá trình cấu tạo vật chất và quá trình vận động theo chu kỳ, qua đó thống nhất các thành phần hữu sinh và vô sinh thành một hệ thống môi trường phụ thuộc lẫn nhau. Trên nguyên tắc sinh thái học, cấu trúc cảnh quan đô thị có đặc tính cơ bản:

Cấu trúc: mối liên hệ không gian giữa các hệ sinh thái (HST) hoặc các “yếu tố” khác nhau thể hiện cụ thể hơn ở sự phân phối năng lượng, vật chất, các loài sinh vật trong mối liên hệ về kích thước, hình dáng, số lượng, chủng loại và kết cấu của HST. Chức năng: Sự tương tác giữa các yếu tố trong không gian, có nghĩa là sự lưu thông năng lượng, vật chất và các loài sinh vật trong các thành phần của hệ sinh thái. Sự thay đổi: những biến đổi trong cấu trúc và chức năng của các thể sinh thái theo thời gian.

-> Toàn cầu hóa và bản sắc đô thị